اثربخشی درمان شناختی رفتاری مذهبی در مقایسه با درمان شناختی رفتاری کلاسیک در افسردگی و خودپنداره و خداپنداره در مبتلایان به افسردگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، دانشگاه عدالت، تهران، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه شهاب دانش، قم، ایران

4 استادیار، گروه معارف، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

5 دانشجوی دکتری گروه قرآن و روانشناسی، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه،‌ قم، ایران

چکیده

مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی درمان شناختی رفتاری مذهبی در مقایسه با درمان شناختی رفتاری کلاسیک در کاهش افسردگی و بهبود خودپنداره و خداپنداره در مبتلایان به افسردگی بود.
روش: روش پژوهش حاضر کارآزمایی تصادفی با پیش آزمون- پس آزمون بود. در این پژوهش 30 نفر شرکت کردند. 15 نفر درمان شناختی رفتاری کلاسیک و 15 نفر درمان شناختی رفتاری مذهبی را بصورت فردی دریافت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته بر اساس DSM (SCID-I)، (1997) بود که شرکت کنندگان در ابتدا و انتهای درمان به پرسشنامه‌ها پاسخ دادند. هر پروتکل شامل ده جلسه 50 دقیقه‌ای بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در نرم افزار22 SPSS- مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که درمان شناختی رفتاری مذهبی به صورت معناداری بیش از درمان شناختی رفتاری کلاسیک، موجب افزایش احساس حضور و مراقب خدا و کاهش تصور منفی از خدا می‌شود(P<0/001). همچنین یافته‌ها نشان داد اگرچه دو درمان مذهبی و کلاسیک بطور معناداری موجب کاهش افسردگی و بهبود خودپنداره و مولفه‌های آن شدند اما اثربخشی آنها با یکدیگر تفاوت معناداری نداشت.
نتیجه گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش‌های بایستی درمان شناختی رفتاری با رویکرد اسلامی به لحاظ مولفه‌ها و تکنیک‌ها تقویت شود تا اثربخشی آن در کاهش افسردگی و بهبود خودپنداره افزایش یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of religious cognitive-behavioral therapy in comparison with classical cognitive-behavioral therapy on depression and self-image and God-image in people with depression

نویسندگان [English]

  • Mohamad Farhoush 1
  • Mohammad ali Jamshidi 2
  • Mahboubeh Dastani 3
  • Morteza Abdoljabbari 4
  • Mojtaba Farhoush 5
1 PhD student in Psychology, Semnan University, Semnan, Iran
2 PhD Student in Health Psychology, University of Justice, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Psychology, Shahab Danesh University, Qom, Iran
4 Assistant Professor, Department of Education, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
5 PhD student, Department of Quran and Psychology, Mustafa Al-Alamiya University, ‌ Qom, Iran
چکیده [English]

Introduction: The purpose of present study was to investigate the effectiveness of religious cognitive behavioral therapy compared with classical cognitive behavioral therapy in reducing depression and improving of selfimage and Godimage in patients with depression.
Method: The method of present study was a randomized trial with pre-test-post-test. In this study, 30 people participated. 15 people received classical cognitive behavioral therapy and 15 people received religious cognitive behavioral therapy individually. The data collection tool included a semi-structured interview based on DSM (SCID-I), Glock and Stark's religion inventory (1970), Beck's Depression inventory (1996), Beck's self-concept inventory (1978) and Lawrence's Godimage inventory (1997), which participants at the beginning and end of Treatment responded. Each protocol included ten sessions. Data were analyzed using covariance analysis in SPSS 22 software.
Results: The findings of the study showed that religious cognitive behavioral therapy significantly more than classical cognitive therapy increased Godimage(P <0/001). The findings also showed that although two religious and classical treatments significantly reduced depression and improved selfimage and it's components, their effectiveness did not differ significantly.
Conclusion: It is suggested that depression therapists use religious cognitive-behavioral therapy for religious patients to improve Godimage in clients. In future studies, cognitive behavioral therapy with an Islamic approach is strengthened in components and techniques to increase its effectiveness in reducing depression and improving selfimage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religious Cognitive Behavioral Therapy
  • classical Cognitive Behavioral Therapy
  • depression
  • Selfimage
  • Godimage