اثر‌بخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سبک های دلبستگی و راهبردهای مقابله ای مادران دارای کودکان معلولیت ذهنی حرکتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی، رییس اداره مشاوره دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران

2 دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی. واحد علوم و تحقیقات تهران (اصفهان)، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی. دانشگاه آزاد اسلامی. واحد سبزوار، سبزوار، ایران

4 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.

چکیده

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سبک های دلبستگی و راهبردهای مقابله ای مادران دارای کودکان معلول ذهنی- حرکتی انجام شد.
روش: نمونه‌ها به شیوه تصادفی خوشه ای چندمرحله‌ای (تعداد 24 نفر) انتخاب و سپس به صورت تصادفی به یک گروه آزمایش (12 نفر درگروه درمان شناختی-رفتاری) و یک گروه گواه (12 نفر) تقسیم شدند. در پیش‌آزمون از پرسشنامه‌های دلبستگی بزرگسالان کالینز‌و‌رید و مقابله با شرایط پر‌استرس- فرم کوتاه کالزبیک و همکاران استفاده شد. سپس، درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی طی 8 جلسه و یکبار در هفته به مدت دو ساعت بر‌روی گروه آزمایش اجرا شد و گروه گواه تحت هیچ مداخله ای قرار نگرفت. پس‌آزمون برای هر دو گروه تکمیل و داده های لازم گردآوری و با استفاده از روش تحلیل‌کواریانس چندمتغیره (مانکووا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند.
یافته‌ها: نتایج بدست‌آمده از این پژوهش مبین آن بودکه برنامه درمانی شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی باعث کاهش سبک های دلبستگی اضطرابی (944/39 =F و 002/0 =(P و اجتنابی (772/51 =F و 001/0 =(P و افزایش سبک ایمن (352/130 =F و 000/0 =(P و همچنین کاهش راهبردهای مقابله‌ای هیجان‌مدار (108/155 =F و 001/0 =(P و اجتنابی (695/22 =F و 001/0 =(P و افزایش راهبرد مساله‌مدار (127/203=F و 002/0 =(P مادران کودکان معلول ذهنی‌حرکتی در مرحله پس‌آزمون شد.
نتیجه گیری: با عنایت به یافته های بدست آمده، به منظور کارآمدی سبک‌های دلبستگی و راهبردهای مقابله‌ای مادران کودکان معلول ذهنی حرکتی مغزی باید به مداخله شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی توجه بیشتری مبذول گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Attachment Styles and Coping Strategies among Mothers of Children with Mental Retardation and Motor Disability

نویسندگان [English]

  • Heshmatollah Ghahremanlou 1
  • Mohammad Khorrami 2
  • Seede Zahra seeidy shokhmzar, 3
  • Somayeh Ashrafifard 4
1 PhD in Psychology, Head of Counseling Department of Esfarayen School of Medical Sciences, Esfarayen, Iran
2 Phd of psychology, Islamic Azad University, Tehran Science & Research Branch (Isfahan),Tehran, Iran
3 Master of Educational Psychology. Islamic Azad university. Sabzevar Branch, Sabzevar, Iran
4 PhD Student of Educational Psychology, Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran .
چکیده [English]

Introduction: The aim of this study was to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on attachment styles and coping strategies among mothers of children with Mental Retardation and Motor Disability.
Method: The samples were selected by multi-stage cluster random sampling (24 people) and then randomly divided into an experimental group (12 people in the cognitive-behavioral therapy group) and a control group (12) people . Adult attachment Inventory of Colins and Read and coping with stressful situations - short form Inventory of Calsbeek et al were used in the pre-test. In the next step, mindfulness-based cognitive therapy was performed on the experimental group for 8 hours in 8 sessions once a week and the control group did not undergo any intervention. Then, post-test was completed for both groups and the necessary data were collected and analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA).
Results: The findings showed that mindfulness-based cognitive therapy program reduces anxiety (P= 0/002, F= 39/944) and avoidance (P= 0/001, F= 51/772) attachment styles and increases safe attachment style (P= 0/000, F= 130/352), as well as reduces emotion- focused (P= 0/001, F= 155/108) and avoidance (P= 0/001, F= 22/695) strategies and increases the problem- focused strategy (P= 0/002, F= 203/127), among mothers of children with Mental Retardation and Motor Disability in the post-test.
Conclusion: Considering the findings, in order to efficiency of attachment styles and coping strategies among mothers of children with Mental Retardation and Motor Disability, more attention should be paid to mindfulness-based cognitive therapy intervention.

کلیدواژه‌ها [English]

  • attachment
  • Cognitive Therapy
  • Mindfulness
  • Mental Retardation and Motor Disability